جناس و انواع آن
آور دن دو يا چند كلمه است كه از لحاظ لفظي و ظاهري
شبيه و يا نزديك به هم باشند ولي تفاوت معنايي داشته
باشند .
جناس به دو نوع كلي تقسيم مي گردد :
الف ) جناس تام
: دو واژه از هر جهت تماما شبيه به هم
و يكسان باشند و فقط در معنا متفاوت
.
مثال : بهرام كه گور مي گرفتي همه عمر /
ديدي كه چگونه گور بهرام گرفت
«گور » (مصراع اول) !گور خر / « گور »(مصراع دوم ) !قبر
ب )جناس ناقص : دو واژه هر گاه غير از معني ، تفاوتي
ديگر
داشته باشند جناس ناقص گفته مي شود .اين
تفاوت ، حدودي دارد كه بر اساس آن
جناس ناقص نيز
به سه نوع تقسيم مي گردد :
1) جناس ناقص اختلافي : هر گاه دو واژه فقط در يك
حرف اختلاف داشته باشند .!مثل : (شكايت و حكايت ) ،
(اصل و وصل) ، ( دور و نور )
2) جناس ناقص افزايشي : هر گاه يكي از دو واژه فقط
يك حرف
بيشتر از ديگري داشته باشد !مثل : (آرام و رام
) ، (قامت و قيامت ) ، (بيا و
بيار )
3) جناس ناقص حركتي : هر گاه دو واژه غير از معنا فقط
در
حركت (مصّوت هاي كوتاه ) مختلف باشند .!مثل :
(مَلِك و مَلَك ) ، (گُل و
گٍل)